نسخه چاپي
1398/05/23 :: ٠٩:٥٠ 

جدال فقر و غنا در انتظار عدالت اجتماعی

معنویتِ تهی از عدالت در مقابل بی­دادگری سکوت اختیار می‎­کندو آنجا که باید رگ غیرتش بجوشد، دامن خویش را از سیاست کنار می‎­زند تا به پندار خویش آلوده به کثافات دنیا نگردد.

جدال فقر و غنا در انتظار عدالت اجتماعی

از اصول حاکم بر ساختار سیاسی اسلام، عدالت اجتماعی است که منافی هرگونه سوءاستفاده کردن از توده‌ها و استثمار آنهاست. اصلی رکین و شریف که خداوند متعال آن را از اهداف بعثت انبیا برشمرده و می­‎فرماید: «لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْکِتابَ وَ الْمیزانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ؛ ما رسولان خود را با دلایل روشن فرستادیم، و با آن‌ها کتاب (آسمانى) و میزان (شناسایى حقّ از باطل و قوانین عادلانه) نازل کردیم تا مردم قیام به عدالت کنند»

به تعبیر امام موسی صدر؛ احکام اسلامی، عدالت اجتماعی و اقتصادی را در دل عبادات و از شروط صحت آن قرار می‌دهد؛ این نکته روشن می‌سازد که عدالت اقتصادی و اجتماعی، تنها دو حکم فرعی و دو واجب عادی نیستند، بلکه این دو بر اصول عقیده و ایمان، بنیاد نهاده شده‎اند و از آن‌ها جدا نمی‌شوند و اسلام نیز بر وجود ایمانی که ثمره‎اش عدالت در زندگی فردی و گروهی نیست، صحه نمی‌گذارد. از اینجاست که عدالت اقتصادی و اجتماعی، در اسلام، دو موضوعی می‌شوند که عمیق و دائمی و گسترده‎اند، زیرا آن‌ها با سرشت مؤمن آمیخته­‎اند و از گوهر وجودی او، در امور فردی و گروهی، سرچشمه می‌گیرند.

اما سوال اینجاست که لازمه تحقق عدالت چیست؟ امام خمینی(ره) نظریه‎­ای را به‎عنوان یک چهارچوب فکری کلان به جامعه اسلامی معرفی کردند که برآمده از بطن دین است. ایشان از نبردی سخن به میان می‎آورند که لازمه تحقق عدالت است و آن جنگی مقدس می­‎دانند. جنگی که در آن باید حاکمیت و مردم علیه دره­‎های فقر و قله‎­های ثروت به پا خیزند. جنگ فقر و غنا؛ نبردی که سبب ممانعت نخبگان و بدنه جامعه از تبدیل شدن مستضعفین و اقشار ضعیف به پله‎گاهی برای پا گذاشتن بر آن‌ها جهت افزایش سرمایه‎ی سرمایه‎داران می‎­شود. جنگ فقر و غنا یعنی آگاهی نخبگان نسبت به اهمیت مسئله فقر و وضع وخیم عدالت و پرداختن به این دو در کنار موضوعات دیگر اگر نگوییم که ارجحیت قائل شدن نسبت به این دو در تناسب با سایر موضوعات.

جنگ فقر و غنا یعنی مطالبه همگانی جامعه نسبت به عدالت و کنشگری عدالت‎خواهی؛ یعنی شکستن سکوت در مقابل زیاده­خواهان و اشرافیت نوکیسه؛ یعنی جهاد در راستای تغییر دوگانه شوم سرمایه­داری - مقدس مآبی.

در حقیقت جنگ فقر و غنا امتداد نبرد حق و باطل است؛ نبردی که در طول زمان جاری و ساری بوده. در جنگ فقر و غنا، باطل در هیئتی دو چهره قرار دارد. یک چهره آن سرمایه‌­داری است که چشم و گوششان مدهوش و مبهوت دائمی چنگ «لأُزَیِّنَنَّ لَهُمْ فِی الأَرْضِ» شده. چنگی که صدای فتان آن دل اهل دنیا را می­‎رباید و سبب می­‎گردد تا پرده «خَتَمَ اللّهُ عَلَى قُلُوبِهمْ وَعَلَى سَمْعِهِمْ وَعَلَى أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَلَهُمْ عَذَابٌ عظِیمٌ» بر دل و جان و گوش و دیده آن‌ها ­افکنده شود تا دیگر نه فقر فقیر را، نه گرسنگی پسربچه دست‌فروش کنار چهارراه را، نه تنهایی و بیچارگی بچه­‎های کار را، نه خجالت و شرم پدری کارگر در مقابل چشمان منتظر اهل خانه‎­اش را، نه آوارگی و منجلاب زنی را که به خاطر لقمه‌­ای نان برای فرزندش باید تن به خواسته‌­های شیطان‎صفتان دهد و نه هزاران درد و بدبختی آوار شده بر جامعه را نبیند.

اما چهره دومِ باطل، در ظاهر نوع و جنس دیگری دارد، اما باطن و هدف آن همسو با سرمایه‎داری است. مقدس‎مآبیِ چهره دوم باطل، بسان نقابی زیباست که بر روی چهره‎­ی زشتِ عفریتِ جهل گذاشته شده. اسلامِ ۱۷ رکعت نماز و معنویت منهای عدالت گرچه ظاهری فریبنده نزد عوام الناس دارد، اما اهل مداقه و معرفت بر کنه و باطن این جریان واقف‎­اند و نیک می‎­دانند که سرانت‌ها و منزل و مأوای این دسته نیز چیزی از دسته نخست یعنی سرمایه‎­داری کم ندارد. اسلام ۱۷ رکعت و معنویت تهی از عدالت نیز در مقابل بی­دادگری سکوت اختیار می‎­کند، آنجا که باید فریاد وا اسلاما بزند سر در لاک کرده و پیشانی بر مهر گذاشته و عزلت‎نشینی اختیار می‎­کند و آنجا که باید رگ غیرتش بجوشد، دامن خویش را از سیاست کنار می­‎زند تا به پندار خویش آلوده به کثافات دنیا نگردد.

«سرمایه داری + اسلام ۱۷ رکعت» به پاس قسمی که در بارگاه باری تعالی یادکرده که «فبعزتک لاغوینهم اجمعین» از پا ننشسته و خط اغوا ظریف­تر از گذشته دنبال می‎­شود، اما جای سوال اینجاست که آیا نیروی‌های انقلابی و فرزندان خمینی و خامنه‎­ای نیز این خط اغوا را آنگونه که هست شناخته­‎ و آنگونه که شایسته است مبارزه کرده‎­اند؟/918/د101/س. داود موذنیان

 


خروج




درباره شورا

پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357 و استقرار جمهوری اسلامی ایران، موضوع مشارکت مردم در عرصه‌های مختلف به عنوان نماد و تبلور عینی جمهوریت مورد توجه ویژه حضرت امام خمینی(ره) و سایر مسئولان کشور قرار گرفت.   ادامه...

 

سروش ايتا اينستاگرام آپارات ايميل

آمار بازدید

  • بازديدکنندگان آنلاين : 11

  • بازديد کنندگان اين صفحه : 515307

  • بازديدکنندگان امروز : 1726

  • کل بازديدکنندگان : 1049698

پیوندها