1397/03/12 :: ٠٩:٥٥

تبیین شاخص‌های راه امام

در آستانه‌ی بیست‌ونهمین سالگرد ارتحال بنیانگذار جمهوری اسلامی، حضرت امام خمینی (ره)، بر آن شدیم تا در قالب سلسله مقالاتی با عنوان کلیِ «اعتلای میراث روح‌الله»، مهمترین شاخصه‌های کارآمدیِ نظام جمهوری اسلامی ایران در دوران زعامت مقام معظم رهبری را برشماریم؛ شاخصه‌هایی که در عمر 40ساله‌ی انقلاب اسلامی و در امتداد همان راه امام (ره)، اکنون پیش روی ملت ایران است. در این شماره و به عنوان حسن مطلعِ این سلسله مقالات، به سراغ تبیین شاخص‌های اصلیِ راه امام خواهیم رفت.

 تبیین شاخص‌های راه امام

 


خط امام یا راه امام، عبارتی است که در ادبیات سیاسی کشور ما بسیار رایج است. زیرا ایشان بنیان‌گذار انقلاب بوده و آراء و نظرات ایشان، مانیفست انقلاب و ارزشهای آن است. البته شکی نیست که آراء و نظرات ایشان در چارچوب اسلام ناب محمدی(ص) که مورد تاکید ویژه خود ایشان نیز بوده است، معنی پیدا می‌کند و ارزشمند است. لذا می‌توان امام خمینی را احیاگر اسلام ناب محمدی(ص) در عصری که اسلام‌های آمریکایی و معنویات غیر اصیل از یک سو و فرهنگ ضد الهیِ غربی و شرقی، پیرامون انسان قرن 20 ام را گرفته بود، به حساب آورد.


عبارت «خط امام» برای طیف‌های مختلف سیاسی فکری به قدری برجسته بود که بعضا فراکسیون‌هایی در مجلس، گروه‌هایی سیاسی و احزاب در نام و شعارهای خود، این عبارت را برجسته می‌کردند. حتی برخی جریانات سیاسی که حامیان آنها به وضوح از لزوم به موزه سپردن افکار امام خمینی(ره) نیز یاد می‌کردند، برخی چهره‌های سیاسی که امروز هیچ مرزبندی با دشمنان قاطع راه و شخص امام نداشته یا مرزبندی ضعیفی دارند، بعضا خود را ذیل این خط و راه می‌دانند. دشمنانی که از طیف مرحوم منتظری و باند سید مهدی هاشمی معدوم گرفته تا نهضت آزادی و منافقین را در برمی‌گیرند.
از این جهت است که رهبر معظم انقلاب، از سالها پیش در بیانات مهم خود در سالروز رحلت امام خمینی(ره)، گریزی به موضوع تبیین خط و راه امام می‌زنند. بعضی بیانات معظم له حتی بصورت کامل با موضوع تبیین راه امام ساختار بندی می‌شود. از آن جمله می‌توان به بیانات 14 خرداد رهبر انقلاب در سال 1389 اشاره نمود که بعد از فتنه 88، بسیاری از شبهات ایجاد شده توسط خط امام جعلی و حامی فتنه را پاسخ دادند.
تبیین همه ویژگی‌های راه امام و استخراج مانیفست انقلاب، فرصتی می‌خواهد به بزرگی کارنامه انقلاب اسلامی، ارزشها و شعارهای ارزشمند آن و نیز آرمانهای متعالی این شجره‌ی طیبه. لذا لازم است که در پاسخ به خط انحرافی که سالهاست تلاش دارد با القای جدایی بین راه امام و راه رهبر انقلاب اسلامی، به نحوی دیگر پازل دشمنی خود با امام کامل کند؛ به راه امام از منظری دیگر پرداخت. در این سلسله نوشتار بنا داریم با تمسک به اصول و مبانی راه امام، کارنامه رهبر انقلاب را تحقق ارزش‌ها و اهداف متعالی راه آن عزیز سفر کرده مورد بررسی قرار دهیم.

صراحت در حفظ و ماندگاری اصول انقلاب:


ماندگاری و پایمردی بر اصول انقلاب و راه امام، خود یکی از شاخصه‌های خط امام است. شاید مفهوم این شاخص طرح شده از سوی رهبر انقلاب آنجا بارزتر باشد که بعضی مدعیان خط و راه امام، عملا در طی طریق و عقاید و کردار خود به خلاف راه امام بدل شده‌اند. رهبر انقلاب اسلامی در این باره می‌فرمایند: «راز ماندگاری نظام جمهوری اسلامی بر ریل انقلاب و بر خطوط اصلی امام بزرگوار، همین صراحت بوده است؛ هیچ نبایستی این شفّافیّت را، این صراحت را از دست داد. در مقابل مخالفان، در مقابل دوستان، در مقابل دشمنان، مواضع جمهوری اسلامی باید مواضع شفّافی باشد. تاکتیک‌ها را می توانند عوض کنند، شیوه‌های کار را می توانند عوض کنند، [ امّا] اصول، همچنان مستحکم باید بماند؛ این راز استحکام انقلاب و راز پیشرفت کشور است»[1]. کلیدواژه انقلابی‌گری، یکی از راهبردهای ایشان در راستای حفظ و استمرار روحیه انقلابی بوده و هست. ایشان در ادبیات خود دائما بر این کلیدواژه و اصل تاکید دارند. بطوریکه با نفی دوقطبی‌های کاذب چپ و راست، اصولگرا و اصلاح طلب و .... بر انقلابی و غیر انقلابی تاکید دارند.

پیشرفت معنوی، فرهنگی و دینی:


یکی از دغدغه‌های به حقی که می‌توان در مورد بشر امروز داشت، دغدغه معنویت و فرهنگ است. هر چند شاید بسیاری از انسان‌های دنیای مدرن و جهانی شده‌ی امروز، غرق در تمایلات مادی و شهوانی و بصورت جهل مرکب، نبود معنویت را در زندگی خود احساس نکنند؛ ولی در همان جوامع تماما غرب زده، فقدان این رکن اساسی زندگی بشری، سبب ایجاد معنویات غیر فطری، کاذب، شیادانه و بعضا منحرف کننده شده است. ترویج شیطان پرستی، خشونت، بهره کشی جنسی از کودکان و زنان، جنگ، تضاد طبقاتی فاحش و سیستماتیک و ... از جمله مظاهری است که هر انسانی را به ستوه می‌آورد و او را به دامن این معنویت‌های جعلی سوق می‌دهد.
لذا قطعا باید با ملاکهای غیر مادی و تعریفهای غیر مرسوم از پیشرفت یا توسعه، به ارزیابی انقلاب اسلامی در بحث معنویت پرداخت و این شاخص را بعنوان یک شاخص بسیار مهم دید. این امری است که در بیانات رهبر انقلاب از دستاوردهای راه امام برجسته است. مقام معظم رهبری در تبیین شاخص معنویت در راه امام خمینی چنین می‌فرمایند: « انقلاب‌ ما دارای‌ دو بعد بود: بعد داخلی‌ و بعد خارجی‌. در بعد داخلی‌، ملت‌ فداکار ایران‌ زندگی‌ دست‌ساخته‌ی‌ فرهنگ‌ غرب‌ و آلوده‌ به‌ فساد قدرتهای‌ استکباری‌ را به‌ زندگی‌ اسلامی‌ ـ که‌ آرزوی‌ همه‌ی‌ مردم‌ ایران‌ بود ـ تبدیل‌ کرد.... ما که‌ امروز برای‌ امام‌(ره‌) عزادار هستیم‌، باید این‌ دو بعد را با کمال‌ جدیت‌ مورد توجه‌ و نظر قرار دهیم»[2]. همچنین رهبر انقلاب اسلامی در تبیین زیرشاخه‌های راه امام در حوزه فرهنگ دینی و متعالی چنین می‌فرمایند: « در عرصه‌ی فرهنگ، اصول امام عبارت است از نفی فرهنگ اباحه‌گری غربی؛ نفی جمود و تحجر و نفی ریاکاری در تمسک به دین؛ دفاع قاطع از اخلاق و احکام اسلام؛ مبارزه با ترویج فحشا و فساد در جامعه»[3]. مشخص است که با این تعابیر، به هیچ وجه از خط امام مسائلی چون تساهل و تسامح، سکولاریزم، جدایی حوزه از جامعه و اباحی گری فرهنگی استخراج نمی‌شود.

جایگاه پیشرفت اقتصادی در اندیشه و راه امام:


پیشرفت مادی در کنار پیشرفت معنوی، از اهداف و شعارهای انقلاب و امام راحل است. زیرا انقلاب اسلامی باید مسیر تکامل بشر را از مسیر مسائل، محدودیت‌ها و مشکلات دنیوی پیش ببرد و نه ادعاهای کاذب فرامادی که هیچ اتکایی به بعد مادی بشر ندارند. لذا باید پیشرفت اقتصادی مبتنی بر الگوی اسلام ناب مد نظر باشد. از جمله مصادیق پیشرفت اقتصادی برآمده از خط امام راحل را می‌توان پیشرفت در علم و دانش، پیشرفت در عدالت و استقلال اقتصادی دانست.
بعنوان مثال حضرت آیت الله خامنه‌ای در بیاناتی می‌فرمایند: «در اقتصاد، اصول امام تکیه‌ی به اقتصاد ملی است؛ تکیه‌ی به خودکفائی است؛ عدالت اقتصادی در تولید و توزیع است؛ دفاع از طبقات محروم است؛ مقابله‌ی با فرهنگ سرمایه‌داری و احترام به مالکیت است - اینها در کنار هم - امام فرهنگ ظالمانه‌ی سرمایه‌داری را رد میکند، اما احترام به مالکیت، احترام به سرمایه، احترام به کار را مورد تأکید قرار می‌دهد؛ همچنین هضم نشدن در اقتصاد جهانی؛ استقلال در اقتصاد ملی؛ اینها اصول امام در زمینه‌ی اقتصاد است؛ اینها چیزهائی است که در فرمایشات امام واضح است»[4].

پیشرفت علمی:


پیشرفت علمی و فناوری نیز یکی از شاخصه‌های ارزیابی پیشرفت اقتصادی انقلاب است. حضرت آیت الله خامنه‌ای در این باره می‌فرمایند: «این ملت اگر بخواهد به آبادی کشور و به پیشرفت علم برسد و اگر بخواهد در قافله‌ی چالش‌های گوناگون مادی دنیا - مسأله‌ی تجارت، مسأله‌ی کشاورزی و دیگر مسائل - پیشرفت کند، راهش این است که خط امام را دنبال کند؛ چون این خط، خط استقلال، بازگشت به هویت خود، استخراج گنجینه‌های پنهان درون سینه‌ی انسانها و بالفعل کردن این استعدادهاست»[5]. همچنین حضرت آیت الله خامنه‌ای در فرازی دیگر، ضمن اشاره به شاخصه‌ی حمایت از مستعضفین جهان، به بحث پیشرفت علمی هم بعنوان شاخص خط امام اشاره دارند: « امام روی سرنوشت برادران مسلمان، حساس بود. و بالاخره تعالی علمی و سازندگی کشور. اینها سرفصلهای عمده خطّ امام است»[6].

عزت ملی:


مسئله حفظ عزت ملی از مهمترین شاخصه‌های راه امام است. حفظ عزت مقوله‌ای در تمام حوزه‌های مدیریتی از جمله سیاست خارجی، اقتصاد، امور نظامی و امنیتی و فرهنگی است. جلوگیری از ایجاد زمینه‌ی وهن و کسر شان ملت ایران در عرصه دیپلماتیک، دست برتر در اظهار شعارهای اساسی انقلاب و مردم در میدان‌های بین المللی، پاسخ درست به یاوه سرایی‌ها و اقدام به موقع در حفظ حقوق شهروندان و اتباع از جمله مصادیق حفظ عزت در عرصه دیپلماتیک است. قطعا از ملزومات حفظ عزت ملی، اعتقاد به اولویت عزت ملی بر اساس شاخصه‌های انقلابی است. امروز بعد از سالها آزمون و خطا و بعد از بارها توهین به عزت ملی در حوادث کوچک و بزرگی همچون فاجعه منا، عدم اجازه ورود به نماینده رسمی کشورمان در سازمان ملل در نیویورک، نقض عهدهای آشکار و ... دیگر همگان به این اعتقاد رسیدند که راه عزت ملی، از مسیر اعتماد و اعتقاد به دشمن و کدخدا باوری نیست بلکه از راه تکیه به نیروی الهی، همراهی و حمایت مردم و رفتار عزتمندانه است و در یک کلام از راه تکیه به اصول خط امام است. هر چند شاید بعضی بخاطر لجاجت و یا نفوذ، حاضر به اعتراف کامل به مسیر اشتباه نباشند.
مقام معظم رهبری درباره شاخص عزت در راه امام خمینی چنین می‌فرمایند: «راه امام، راه ایمان، عدالت، پیشرفت مادی و عزت است»[7]. از مجموع بیانات امام و رهبر انقلاب بر می‌آید که عزت مداری در حوزه‌های اقتصادی و فرهنگی نیز از مسیر اعتقاد به ارزشهای بومی و دینی حاصل می‌شود.

حمایت از مستضعفین عالم:


یکی از شاخصه‌های مهم خط امام که حتی با نگاه مادی، در گسترش عمق استراتژیک یک کشور همچون کشور ما نقش بسزایی دارد، ایجاد جبهه‌ای واحد بر اساس اصول و ارزشهای مد نظر انقلاب اسلامی است. در مکتب امام، این جبهه واحد قرار نیست از قدرتمندان و از طریق معامله با آنها ایجاد شود چون راهی جز تباهی و حرکت در مسیر ظالمانه‌ی کنونی نخواهد پیمود. بلکه جبهه‌ای از مستضعفان باید مبنای ایجاد کلان راهبرد در سیاست خارجی و روابط خارجی گردد. این حمایت در شرایط و موارد زیادی به دلیل وجود حکومتهای مسلط با پایه‌های ظالمانه، به راهبرد حمایت از جریانات معترض همچون انصارلله یمن، شیعیان عربستان، مسلمانان مظلوم فلسطین و .... منجر شده است. در مواردی عدیده‌ای نیز به سمت حمایت از حکومتهای متمایل به جریان حق همچون دولت قانونی سوریه، دولت عراق و ... منجر شده است. رهبر انقلاب اسلامی نیز در این باره می‌فرمایند: «خطی که امام برای انقلاب ترسیم کردند، خط عظمت اسلام و مسلمین و دفاع از محرومان و مستضعفان در سراسر عالم است»[8].


پی‌نوشت

[1] - بیانات رهبر انقلاب اسلامی در دیدار فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی ارتش، 19/11/1392
[2] - بیانات رهبر انقلاب اسلامی در مراسم بیعت اقشار مختلف مردم، 12/4/1368
[3] - بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در مراسم بیست‌ و چهارمین سالگرد رحلت امام خمینی (رحمه‌الله)، 14/3/1392
[4] -بیانات در مراسم بیست‌ و چهارمین سالگرد رحلت امام خمینی (رحمه‌الله)، 14/3/1392
[5] -بیانات‌ در دیدار اعضای ستاد برگزاری مراسم سالگرد ارتحال امام خمینی(ره)، 10/3/1384
[6] -خطبه‌های نمازجمعه‌ در دهمین سالگرد رحلت امام خمینی (رحمه‌الله)، 14/3/1378
[7] -بیانات در مراسم رحلت امام خمینی، 14/3/1394
[8] -بیانات در مراسم تنفیذ حکم ریاست‌جمهوری، 12/5/1368

سیدامیرعلی ناقدی

 


خروج




درباره شورا

پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357 و استقرار جمهوری اسلامی ایران، موضوع مشارکت مردم در عرصه‌های مختلف به عنوان نماد و تبلور عینی جمهوریت مورد توجه ویژه حضرت امام خمینی(ره) و سایر مسئولان کشور قرار گرفت.
... ادامه»

سروش ايتا اينستاگرام

آمار بازدید

  • بازديدکنندگان آنلاين : 9

  • بازديد کنندگان اين صفحه : 55716

  • بازديدکنندگان امروز : 1622

  • کل بازديدکنندگان : 198142

پیوندها