1397/03/01 :: ١١:١٠

روزه ماه رمضان؛ حافظ و سپر انسان در برابر عذاب الهی

ایرنا:امام علی(ع) روزه را حافظ انسان و سپر عذاب الهی دانستند و در نهج البلاغه چندین بار از این فریضه الهی به عنوان ششمین رکن اسلام نام بردند و آن را موجب غفران و آمرزش گناهان و معاصی بیان کردند.

 روزه ماه رمضان؛ حافظ و سپر انسان در برابر عذاب الهی

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی به نقل از ایرنا؛ روزه ابعاد گوناگونی دارد و آثار فراوانی از نظر مادی و معنوی در وجود انسان برجای می گذارد که از همه مهمتر بعد اخلاقی و فلسفه تربیتی آن است. از فواید مهم روزه داری اینکه روح انسان را تلطیف و اراده او را محکم می سازد.

امام علی (ع) بارها با اشاره به این موضوع که رمضان بر ماه‏های دیگر برتری دارد و در آن دعاهای روزه داران مستجاب می‏شود، همواره مومنان را به استفاده از این فضای معنوی برای تقرب و نزدیکی به خدای متعال دعوت کرده است. نهج البلاغه که به عنوان گنجینه ای از پندها و آموزه های امیرمومنان(ع) محسوب می شود، نکته های بی شماری را در ارتباط با جایگاه روزه داری و حرمت ماه مبارک رمضان دربردارد.

نخستین پیشوای شیعیان هنگامی که فلسفه عبادت ها را بیان می کند به روزه که می رسد چنین می فرماید: «خداوند روزه را از این جهت تشریع فرموده که روح اخلاص در مردم پرورش یابد.» ایشان روزه را ششمین رکن اسلام معرفی می کنند که این مهم نشان دهنده جایگاه روزه در اسلام است.

امام علی(ع) روزه و روزه داری را در نهج البلاغه مورد توجه ویژه قرار می دهد و در موارد مختلفی و به بیان های گوناگون به تبیین اهمیت و جایگاه آن می پردازد. در متن زیر به نمونه هایی از سخنان ایشان در این باره پرداخته شده است.

**ماه رمضان و گشوده شدن درهای رحمت

حضرت علی(ع) در نخستین روز ماه رمضان در مسجد کوفه خطبه‌ای زیبا در وصف ماه مبارک رمضان ایراد کردند و فرمودند: ای مردم! این ماه، ماهی است که خداوند، آن را بر ماه‏های دیگر برتری داده است، مانند برتری ما اهل‏بیت بر دیگر مردم و آن، ماهی است که درهای آسمان و درهای رحمت، در آن گشوده می‏شوند و درهای آتش در آن بسته می‏گردند و ماهی است که در آن ندا شنیده می‏شود و دعا مستجاب می‏گردد و گریه مورد ترحّم قرار می‏گیرد.

ایشان در ادامه این خطبه با اشاره با فضیلت شب های قدر می فرمایند: ماهی است که در آن، شبی وجود دارد که فرشتگان از آسمان فرود آمده، بر مردان و زنان روزه‏دار، به اذن پروردگارشان تا طلوع سپیده سلام می‏دهند و آن شب، «شب قدر» است. دو هزار سال پیش از آن که آدم(ع) آفریده شود، ولایت من در آن شب، مقدّر شد. روزه گرفتن آن، برتر از روزه‏داری هزار ماه است و عمل در آن، برتر از عمل در هزار ماه است. ای مردم! خورشید ماه رمضان بر مردان و زنان روزه‏دار با رحمت می‏تابد و ماه آن با رحمت بر آنان نورافشانی می‏کند و هیچ روز و شبی از این ماه نیست، مگر آن که پروردگار متعال، بر سر این امّت، نیکی می‏افشاند. پس هر کس از ریزش نعمت الهی ذرّه‏ای بهره‏مند گردد، در روز دیدارش با خدا، نزد خداوند، گرامی خواهد بود و هیچ بنده‏ای نزد خدا گرامی نگردد، مگر آن که خداوند، بهشت را جایگاه او قرار می‏دهد.

بندگان خدا! این ماه شما، همچون دیگر ماه‏ها نیست. روزهایش برترین روزهاست و شب‏هایش برترین شب‏ها و ساعاتش برترین ساعات است. آن، ماهی است که شیطان‏ها در آن در بند و زندانی‏اند؛ ماهی که خداوند در آن، روزی‏ها و اجل‏ها را می‏افزاید و میهمانان خانه‏اش را می‏نویسد؛ ماهی که اهل ایمان با آمرزش و رضای الهی، با شادی و نعمت‏های الهی، و با خشنودی فرمانروای دادگر و توانا، پذیرفته می‏شوند.

**روزه داری و پرهیز از تکبر

امام علی(ع) در خطبه 192 نهج البلاغه که به خطبه قاصعه معروف بوده و موضوع محوری آن، پرهیز از تکبر است، به اهمیت روزه و ثمره ها و علت تشریع روزه داری می پردازند و می فرمایند: «خداوند بندگانش را، با نماز و زکات و تلاش در روزه‏ داری، حفظ کرده است، تا اعضا و جوارحشان آرام و دیدگانشان خاشع و جان و روانشان فروتن و دل‏هایشان متواضع باشد، کبر و خودپسندی از آنان رخت بربندد، چرا که در سجده، بهترین جای صورت را به خاک مالیدن، فروتنی آورد و گذاردن اعضای پر ارزش بدن بر زمین، اظهار کوچکی کردن است و روزه گرفتن و چسبیدن شکم به پشت، عامل فروتنی است و پرداخت زکات برای مصرف شدن میوه ‏جات زمین و غیر آن، در جهت نیازمندی های فقرا و مستمندان است. به آثار عبادات بنگرید که چگونه شاخه ‏های درخت تکبّر را در هم می‏ شکند و از روییدن کبر و خودپرستی جلوگیری می‏ کند».

**روزه؛ حافظ انسان از عذاب الهی

امام علی(ع) در خطبه 110 نهج البلاغه 10 رکن از ارکان اسلام را تشریح می کند که ششمین رکن روزه به شمار می رود. ایشان در این خطبه در ارتباط با روزه فرمودند: «برترین چیزی که توسّل جویندگان به خدای سبحان، بدان توسّل می‏ جویند، ایمان به او و به پیامبر، جهاد در راه او زیرا جهاد رکن اعلای اسلام محسوب می شود و کلمه توحید است که در فطرت و جبلت هر انسانی است و برپای‏داشتن نماز را دربرمی گیرد که نشان ملت اسلام است و روزه ماه رمضان است که نگهدارنده آدمی از عذاب خدای و حج خانه خداست...».

امیرمومنان(ع) در حکمت 252 روزه داری را عامل اخلاص ارزیابی کردند و در این ارتباط فرمودند: «خداوند روزه را واجب کرد تا به وسیله آن اخلاص خلق را بیازماید.» ایشان همچنین در حکمت 136 از روزه به عنوان زکات بدن، یاد می کنند.

**روزه داری؛ ویژگی یاران خاص الهی

امیرمومنان(ع) در نهج البلاغه و در خطبه ای که پس از لیله الهریر(شبی از شب‌های جنگ صفین) با تاکید بر مداومت بر روزه می فرمایند: «کجا هستند مردمی که به اسلام دعوت شده و پذیرفتند، قرآن تلاوت کردند و معانی آیات را شناختند. به سوی جهاد بر انگیخته شده چونان شتری که به سوی بچّه خود روی می ‏آورد شیفته جهاد شدند شمشیرها از نیام بر آوردند و گرداگرد زمین را گروه گروه، صف به صف، احاطه کردند، بعضی شهید و برخی نجات یافتند. هیچ گاه از زنده ماندن کسی در میدان جنگ شادمان نبودند و در مرگ شهیدان نیازی به تسلیت نداشتند با گریه‏ های طولانی از ترس خدا، چشم‏ هایشان ناراحت و از روزه‏ داری فراوان، شکم‏ هایشان لاغر و به پشت چسبیده بود. لب‏هایشان از فراوانی دعا خشک و رنگ‏های صورت از شب زنده‏ داری‏ها زرد و بر چهره ‏هایشان غبار خشوع و فروتنی نشسته بود. آنان برادران من هستند که رفته‏ اند و بر ماست که تشنه ملاقاتشان باشیم و از اندوه و فراقشان انگشت حسرت به دندان بگیریم».

نخستین پیشوای شیعیان(ع) همچنین با اشاره به فضیلت روزه داری در روزهای گرم و طولانی رمضان در تابستان فرمودند: «سه چیز از دنیای شما برایم دوست داشتنی است: گرامی داشتن مهمان، روزه داری در تابستان و شمشیر زدن در راه خدا».

**روزه داران بی بهره

امیرمومنان(ع) آموزه هایی ارزشمند درباره روزه حقیقی و ضرورت توجه مومنان به اخلاص و تزکیه نفس در این فرصت معنوی دارند و در حکمت 145 در این باره می فرمایند: «چه بسا روزه داری که از روزه اش جز گرسنگی و تشنگی بهره ای ندارد و چه بسا شب زنده داری که از نمازش جز بی خوابی و سختی سودی نمی برد». ایشان در عبارتی دیگر نیز می فرماید: «روزه، امساک از خوردن و آشامیدن نیست بلکه روزه، خودداری از تمامی چیزهایی است که خداوند سبحان آنها را بد می‏داند».

**روزه موجب غفران و آمرزش گناهان و معاصی انسان

امیرمومنان(ع) در سخنانی روزه را موجب غفران و آمرزش گناهان انسان معرفی می کنند و در این ارتباط می‏فرمایند: «خداوند روزه را برای آزمایش اخلاص مردم واجب فرموده است که روزه در اخلاص عمل بسیار مؤثر است؛ یعنی کسی که روزه می‌گیرد و تمامی روز را با همه امکان به خوردنی‌ها و آشامیدنی‏هایی که در اختیار دارد، درعین‌حال امساک می‌نماید، جز اخلاص به پیشگاه حضرت حق مفهومی دیگر ندارد» و در قسمتی دیگر از نهج ‌البلاغه فرمودند: «و یکی از دلایل وجوب روزه این است که روزه ماه رمضان سپر است از عقاب الهی، یعنی روزه موجب غفران و آمرزش گناهان و معاصی انسان است، که به وسیله روزه نجات از آتش جهنم و عقوبت پروردگار به دست می‌آید».

تعبیر سپر درباره روزه ماه رمضان که یک وسیله مهم دفاعی در میدان مبارزه است به خاطر آن بوده که سرچشمه اصلی گناهان، وسوسه های شیطان و ابزار شیطان هوای نفس است هنگامی که به وسیله روزه، خواهش های نفسانی در کنترل عقل در می آیند و انسان با این وسیله دفاعی از حمله های شیطان محفوظ می ماند.

 

 


خروج




درباره شورا

پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357 و استقرار جمهوری اسلامی ایران، موضوع مشارکت مردم در عرصه‌های مختلف به عنوان نماد و تبلور عینی جمهوریت مورد توجه ویژه حضرت امام خمینی(ره) و سایر مسئولان کشور قرار گرفت.
... ادامه»

سروش ايتا اينستاگرام

آمار بازدید

  • بازديدکنندگان آنلاين : 5

  • بازديد کنندگان اين صفحه : 61683

  • بازديدکنندگان امروز : 1095

  • کل بازديدکنندگان : 208685

پیوندها