1396/11/21 :: ١٦:٢١

22 بهمن؛ تجلی اقتدار ملی و شکوه حماسه حضور

22 بهمن یادآور حماسه حضور و ایستادگی مردمان آزاده ای است که با رهبری مقتدرانه امام خمینی در برابر استبداد و استعمار ایستادند و با ایمان و اتحاد، جمهوری اسلامی را در این سرزمین کهن برقرار ساختند.

22 بهمن؛ تجلی اقتدار ملی و شکوه حماسه حضور

 22پیروزی انقلاب اسلامی ایران در 22 بهمن 1357 خورشیدی، سرآغاز فصل تازه ای در تاریخ پرفراز و نشیب این دیار کهن است، نهضتی مردمی که با رهبری انسانی آزاده به سرمنزل مقصود رسید و توانست پایان بخش سلطه چندین هزار ساله سلطنت شاهنشاهی در کشور شود.

این انقلاب بر پایه بینش توحیدی و ایمان به دستیابی به عدل و داد بود که در آن ملتی با اعتقاد راسخ خویش در برابر ظلم و ستم سردمداران قدرت ایستادگی کردند و سرانجام با شکست دادن آنان، آموزنده درس ایثار و از خودگذشتگی به جهانیان شدند.

ریشه نهضت مردمی ایران را باید در رویدادها و عواملی یافت که در طول سالیان متمادی به وسیله سیاست های نادرست حکومت پهلوی شکل گرفته بود. یکی از این رخدادها را می توان کودتای 28 مرداد 1332خورشیدی دانست، هنگامه ای که با دخالت آشکار بیگانگان در امور کشور و با همدستی گروهی در ایران، دولت محمد مصدق سقوط کرد و سرانجام آن شهادت افرادی بی گناه بود. پس از آن در سال های بعد با تصویب لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی در 1341 خورشیدی و آنچه که محمدرضا پهلوی آن را انقلاب سفید شاه و ملت نام گذاشت، نارضایتی ایرانیان از سیاست های رژیم شدت گرفت و با اعتراض شدید امام خمینی و روحانیان به این لایحه، موج بیداری در میان قشرهای گوناگون جامعه پدید آمد و اینگونه نهضتی بزرگ برای مبارزه با استبداد در ایران شکل گرفت.

در سال بعد مبارزه های مردمی رنگ و بوی دیگری یافت و در این میان با حمله نیروهای سازمان امنیت و اطلاعات کشور(ساواک) به مدرسه فیضیه قم، تعداد زیادی از طلبه ها کشته و زخمی شدند. این واقعه و چگونگی برخورد امام خمینی با آن، زمینه ساز آشنایی بیشتر مردم با دیدگاه های ایشان درباره حکومت وقت و سیاست بیگانگان شد. در واقع رخدادهایی که از 1340 خورشیدی به بعد در ایران شکل گرفت، مردم را با واقعیت های دردناک جامعه آشنا ساخت. در فاصله میان حمله به مدرسه فیضیه و ماه محرم یعنی از دوم فروردین تا چهارم خرداد 1342 خورشیدی، مبارزه معمار بزرگ انقلاب، بیشتر به صورت صادر کردن اعلامیه های گوناگون بود تا آن که با فرا رسیدن ماه محرم، شرایط برای یک رویارویی گسترده ایجاد شد. به همین علت امام خمینی با وجود تهدید رژیم، در بعد از ظهر عاشورا برابر با 13 خرداد آن سال برای سخنرانی رهسپار مدرسه فیضیه شدند. سخنان افشاگرانه ایشان، سبب شد تا دو روز بعد به دستور محمدرضا پهلوی در قم دستگیر و به تهران منتقل شوند.

این امر قیام سراسری روحانیان و مردم را در کشور به دنبال داشت و آنان را برای رویارویی با حکومت وقت مصمم تر ساخت. اگرچه مبارزه مردم در ظاهر به وسیله نیروهای رژیم سرکوب شد اما این موضوع، مقدمه شکل گیری نهضت مردمی برای پیروزی انقلاب اسلامی بود.
امام خمینی پس از آزادی از زندان در 18 فروردین 1343 خورشیدی به مبارزه های خویش علیه استبداد ادامه دادند، به همین دلیل رژیم پهلوی که حضور ایشان را برای پیشبرد هدف های خود یک تهدید می دانست، دگربار رهبر نهضت مردمی ایران را به دلیل سخنرانی کوبنده و واکنش تند به تصویب لایحه مصونیت رایزنان آمریکایی در ایران (کاپیتولاسیون) در آبان 1343 خورشیدی دستگیر و به ترکیه و سپس عراق و فرانسه تبعید کرد.

امام خمینی در سال هایی که دور از وطن به سر می بردند، لحظه ای از هدایت مردم ایران دست نکشیدند و به اقدام های روشنگرانه خویش ادامه دادند. در این دوره خودکامگی و استبداد رژیم پهلوی نیز هر روز افزایش می یافت تا اینکه نهضت مردم در 17 دی 1356 خورشیدی با چاپ مقاله توهین آمیزی به قلم «احمد رشیدی مطلق» وارد مرحله تازه ای شد. این مطلب که در حقیقت با دستور محمدرضا پهلوی علیه امام امت در روزنامه اطلاعات منتشر شده بود، اعتراض روحانیان و مردم را شکل داد و سبب قیام تاریخی 19 دی در قم و پس از آن قیام های دیگری در شهرهای تبریز و یزد در سال های 56 و 57 خورشیدی شد. حادثه سینما رکس آبادان، راهپیمایی خونین 17 شهریور 1357 خورشیدی، اعتصابات کارکنان شرکت نفت، مخابرات، بانک ملی، سازمان آب، رادیو و تلویزیون و ... از دیگر واقعه هایی به شمار می رود که در پیروزی نهضت مردمی ایران نقش داشت.

در این میان محمدرضا پهلوی برای حفظ تاج و تخت در آخرین سال حکومت خود دستور تشکیل کابینه های مختلفی را یکی پس از دیگری صادر کرد و افرادی همچون «جعفر شریف امامی، غلامرضا ازهاری و شاهپور بختیار» را به نخست وزیری برگزید اما این امر نیز کارساز نبود، زیرا مردم راه خویش را با روشنگری های امام خمینی یافته بودند و تنها به عملی کردن آن می اندیشیدند. ملت آزادی خواه در تظاهرات های روز تاسوعا و عاشورا به یک همه پرسی علیه رژیم شاهنشاهی پرداختند و در شعارها خواستار استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی شدند. در آن روزها، نخست وزیری شاهپور بختیار نیز که با شعار سوسیال دموکراسی بر سرکار آمده بود؛ با موفقیت رو به رو نشد و در نهایت این رژیم با خروج محمدرضا پهلوی در 26 دی 1357 خورشیدی به پایان قدرت نزدیک شد.

سرانجام لحظه موعود فرا رسید و امام خمینی با غیرقانونی اعلام کردن دولت بختیار و تشکیل شورای انقلاب پس از 14 سال تبعید و دوری از وطن در میان استقبال پرشور میلیون ها تن از مردم آزادی خواه ایران در 12 بهمن وارد خاک ایران شدند. بنیانگذار جمهوری اسلامی در نخستین ساعت های ورود خویش در یک سخنرانی در بهشت زهرا(س)، فرمودند که به زودی به پشتوانه رای ملت و حق شرعی خود، دولت تعیین می کنند.

کشور با وقوع این رویداد عصر تازه ای را در تاریخ پر فراز و نشیب خود آغاز کرد، معرفی مهدی بازرگان به نخست وزیری دولت موقت و تشکیل کابینه به وسیله او، برپایی راهپیمایی پشتیبانی از دولت تازه در سراسر کشور، پیوستن کارکنان نیروی هوایی ارتش و اعلام بیعت آنان با آرمان های امام خمینی، درگیری مسلحانه نیروی هوایی و گارد شاهنشاهی و گشوده شدن پادگان ها به وسیله مردم و باز شدن اسلحه خانه ها، بی اعتنایی مردم به حکومت نظامی و فتح مرکزهای دولتی، نظامی، انتظامی و رادیو و تلویزیون به وسیله آنان از جمله رخدادهایی محسوب می شود که با همت و درایت رهبری و ملت متحد و همدل ایران به وقوع پیوست.

سرانجام در 22 بهمن 1357 خورشیدی، هیچ نیرویی توان رویارویی با موج خروشان ملت ایران را در خود نمی دید، انقلابیان مرکزهای حساس کشور را یکی پس از دیگری به دست گرفتند و این پیشروی ها تا جایی صورت گرفت که شاهپور بختیار کشور را ترک و ارتش نیز در یک بعدازظهر تسلیم و اعلامیه ای را مبنی بر بی طرفی از رادیو پخش کرد. مردم آزادی خواه رادیو تهران را در اختیار گرفتند و ندای پیروزی انقلاب اسلامی ایران را سر دادند.

پیروزی ملت آزادی خواه ایران به رهبری امام خمینی پایانی بر بیش از نیم سده حکومت مستبد و ناکارآمد رژیم پهلوی و حاکمیت دو هزار و 500 ساله شاهنشاهی در کشور بود که با اتحاد و یکدلی ملت ایران اینگونه شعار «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» در سراسر کشور طنین انداز شد.

«جواد منصوری» نخستین فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و معاونت گروه اطلاع رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی درباره دیدگاه مردم ایران نسبت به حکومت شاهنشاهی و رژیم پهلوی، گفت: مردم ایران درباره نظام شاهنشاهی در دوره های متفاوت دیدگاه یکسانی نداشتند، برای مثال در دوره قاجار، افراد متفاوتی حکمرانی کردند که از وضعیت یکسان و مشابهی برخوردار نبودند، بنابراین دیدگاه مردم نسبت به موضع های حکومت آنان متفاوت بود. اما رژیم پهلوی به دلیل اینکه حکومتی دست نشانده، وابسته و نظامی محسوب می شد و در برابر دین و ارزش های مردم ایران ایستادگی می کرد، از ابتدای آغاز به کار خویش، مورد مخالفت و دشمنی ایرانیان قرار گرفت به طوری که مردم آزادی خواه ایران از هر فرصتی برای اعلام دشمنی خود و رویارویی با آنان بهره می بردند. برپایه رویکردهای مطرح شده می توان نتیجه گرفت که ملت نسبت به نظام شاهنشاهی نگاه یکسانی نداشتند و با وجود قبول نداشتن یک نظام، در زمان های مختلف رفتارهای متفاوتی از خود نشان می دادند.
وی اظهار داشت: در دوره پهلوی به دلیل عملکرد نادرست رژیم، فساد در جامعه ایران در شکل های مختلف گسترش یافت و به ویژه فاصله طبقاتی بسیار شدید شد، از طرف دیگر آزادی های معمول وجود نداشت و این امر هر روز بر نفرت مردم می افزود، اما به دلیل شدت سرکوب و خفقان، آنان قادر به رویارویی با حکومت وقت نبودند تا اینکه در سال های 1355 و 1356 خورشیدی با متفاوت شدن شرایط سیاسی کشور، نیروهای انقلابی از نظر کیفیت و کمیت افزوده شد و با بسیج شدن مردم حکومت پهلوی سقوط کرد.

نخستین فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تعریف انقلاب و چگونگی شکل گیری آن، تصریح کرد: این واژه در لغت به معنای دگرگونی عمومی است و می توان از آن به عنوان تحول عمومی و دگرگونی همه جانبه و اساسی نام برد. در برخی موارد نیز انقلاب را در زمینه ای خاص همچون انقلاب علمی به کار می برند. قدرت رهبری، تشکل و انسجام نسبی مردم و داشتن انگیزه و اعتقادهایی برای پایبندی به مبارزه و تداوم آن تا ایجاد انقلاب از عامل های موثر در شکل گیری یک انقلاب است، اگر چنین مواردی در جامعه ای شکل بگیرد، به طور معمول به انقلاب منتهی خواهد شد، اما اینکه آن انقلاب بتواند به اهداف خودش برسد یا خیر، به امور دیگری بستگی خواهد داشت.

معاونت گروه اطلاع رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی درباره رهبری امام خمینی در پیروزی انقلاب اسلامی ایران، یادآور شد: نقش رهبری به صورت کلی در تحول های اجتماعی و از جمله در انقلاب بسیار بالا است و در پیروزی نهضت مردمی کشور، به طور یقین یکی از سه دلیل پیروزی انقلاب، رهبری دینی- سیاسی امام خمینی بود. در کنار این موضوع وحدت مردم و انگیزه های دینی آنان و زمینه های اجتماعی و سیاسی نیز در شکل گیری انقلاب اسلامی نقشی تاثیرگذار ایفا کرده است.

منصوری عنوان کرد: رهبران مذهبی کشور در تاریخ معاصر سه دسته بودند، یک گروه بیشتر در زمینه فرهنگی فعالیت می کردند و به دنبال تحول هایی در این راستا بودند، بخش دیگر را روحانیانی تشکیل می دادند که حالت ضد استکباری داشتند و گروهی به دنبال سقوط رژیم حاکم بودند. اما اندیشه امام خمینی در واقع ترکیبی از آنها بود، به معنای آن که باید در کنار فرهنگ سازی، در برابر سلطه استعمار ایستاد و به از میان برداشتن رژیم پهلوی اقدام کرد. ایشان همچنین از یک جامعیت علمی برخوردار بودند و در فقه، فلسفه و عرفان شخصیتی برجسته داشتند، این ویژگی ها سبب شد تا امام خمینی به خوبی از توانایی رهبری انقلاب بهره مند باشند.
وی درباره وضعیت رژیم پهلوی در 1357 خورشیدی، گفت: در شهریور این سال محمدرضا پهلوی در جمله ای گفت آنهایی که یک عمر از کنار ما خوردند و هر کاری که می خواستند کردند حال که ما به وجود آنها احتیاج داریم، همه آنها مثل موش در سوراخ های خود خزیدند. در نهایت عوامل رژیم پهلوی همچون ارتش و ساواک که باید رژیم را حفظ می کردند، با فرار و سقوط محمدرضا پهلوی در 26 دی 1357 خورشیدی، انگیزه خود را برای ایستادگی در برابر حرکت نیرومند مردم از دست دادند و در هنگامی که انقلاب مردم ایران به پیروزی نزدیک شد، به سرعت صحنه را ترک کردند. در این اقدام تعداد زیادی از آنان از ممکلت خارج و برخی دیگر نیز در کشور پنهان و دستگیر شدند.

نخستین فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بیان داشت: در 22 بهمن رویدادهای زیادی رخ داد که بخش بزرگی از آن مربوط به مقاومت های پراکنده نیروهای رژیم پهلوی بود، تنها در شهرهای بزرگ بود که نیروهای نظامی و انتظامی باقی مانده بودند و آنها نیز به صورت عملی تسلیم شدند و با این روند حکومت پهلوی برای همیشه از هم فروپاشید. به طور معمول کشورها در جریان انقلاب با خسارت های سنگینی روبرو می شوند، اما به دلیل تسلیم شدن نیروهای مسلح کشور چنین اتفاقی در ایران نیفتاد و بسیاری از دستگاه های اداری کشور به صورت دست نخورده در اختیار انقلابیان قرار گرفت و اینگونه توانستند به اداره کشور بپردازند. در کنار این سازمان ها، نهادهای تازه ای همچون «کمیته های انقلاب اسلامی، دادگاه های انقلاب اسلامی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» شکل گرفت که اینها به مرور شکاف ها را در کشور پر کردند و مانع جنگ داخلی و ویرانی گسترده در جریان انقلاب اسلامی در ایران شدند.

معاونت گروه اطلاع رسانی مرکز اسناد انقلاب اسلامی درباره دستیابی ملت ایران به آرمان های خویش در برقراری این نهضت اسلامی یادآور شد: استقلال و برقراری حکومت دینی و مقاومت در برابر سلطه خارجی از اساسی ترین خواسته های ملت ایران بود که با به پیروزی رسیدن انقلاب، مردم به هدف های خود دست یافتند. نقش رهبری مقتدرانه، ایمان و اعتقاد ملت ایران به اسلام و وحدت و انسجام مردم، سه ضلع مثلث و عامل قطعی ایجاد انقلاب اسلامی است. این عامل های پیروزی انقلاب، بقای نظام را نیز در پی خواهد داشت. دشمن با آگاهی از این امر تلاش می کند که به نحوی یکی از این سه ضلع را از میان بردارد اما باید دانست که ملت همیشه بیدار ایران اسلامی در برابر دشمنان این نظام ایستادگی می کنند و به تداوم آن ادامه می دهند.


مرضیه دهقانی

 


خروج




درباره شورا

پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357 و استقرار جمهوری اسلامی ایران، موضوع مشارکت مردم در عرصه‌های مختلف به عنوان نماد و تبلور عینی جمهوریت مورد توجه ویژه حضرت امام خمینی(ره) و سایر مسئولان کشور قرار گرفت.
... ادامه»

سروش ايتا اينستاگرام آپارات ايميل

آمار بازدید

  • بازديدکنندگان آنلاين : 24

  • بازديد کنندگان اين صفحه : 144135

  • بازديدکنندگان امروز : 271

  • کل بازديدکنندگان : 397443

پیوندها